عرصه‌ای آزاد برای اندیشیدن دربارهٔ معماری ایران

ایدئولوژی اسلامی-ایرانی در معماری: بازخوانی انتقادی مقالۀ حجت و آقالطیفی

در مقالۀ «تأملی در نقش مخاطب در کیفیت معماری امروز ایران» که در سال 1389 توسط عیسی حجت و آزاده آقالطیفی نوشته و منتشرشده، نویسندگان با تحلیل نقش مخاطبان و عوامل اجتماعی و فرهنگی بر معماری، به دنبال یافتن راهکارهایی برای حفظ هویت معماری اسلامی-ایرانی در معماری معاصر هستند. مقالۀ موردنظر با نگاهی محافظه‌کارانه به […]

معرفی طرح لئون کری‌یر و جمشید سپهری برای تنب کوچک

بازنشرشده از مطلبی به‌همین نام منتشرشده در شبکۀ آسمانه. برای اطلاعات بیشتر نگاه کنید به: https://t.me/asmaaneh/6154 https://www.instagram.com/asmaneh.art.and.architecture/p/C8CQ9v0tP_y/ ____‌_ به نظر می‌رسد ساخت‌وساز شهری ایران در جزایر سه‌گانه‌ی تنب کوچک و تنب بزرگ و ابوموسی می‌تواند از تنش‌ها بر سر این جزایر بکاهد. بر همین اساس، لئون کری‌یر، معمار و شهرساز اهل لوکزامبورگ، و جمشید سپهری، […]

گذشته‌ی نزدیک: معماری مدرنیستی لار (بخش دوم)

در بخش نخست از یادداشتِ گذشته نزدیک‌، از معرفی و مرور میراث مدرنیستی شهر لار به‌عنوان چشم انداز و هدف متن یاد شد. همچنین به زلزله‌ی سال 1339 و اتفاقات پس از آن اشاره شد. بعد از حادثه طبیعی و دلخراش‌، جمعیت شیروخورشید سرخ، نقش برجسته‌‌ای در احداث و بازسازی شهر ِ پسا-سانحه ایفا ‌‌می‌کند. […]

خیابان شاه‌رضا هنر است!؛ نگاهی به خیابان شاه‌رضا از زمان شکل‌گیری تا پیروزی انقلاب اسلامی

پرده اول: از خندق تا خیابان (1310-1301) در سال‌های آغازین قرن 14 شمسی تهران شهری دارای حصار و خندق بود؛ حصاری هشت‌ضلعی که دوازده دروازه داشت. دروازه دولت و یوسف‌آباد (بهجت‌آباد)، دروازه‌های شمالی آن بودند. در بیرون از این محدوده کمتر نشانی از خانه و زندگی دائم دیده‌ می‌شد و قسمت عمدۀ آن به ویژه […]

پیش و پس از گونه‌های شهری در خوی، کوچه حتم‌خان

رویکرد گونه‌شناسی فرایند؛ در پی یافتن محیط انسان ساخت از طریق سنجش سازوکار دقیق و فرایند تاریخی شکل‌گیری آن است. مطالعات این گروه از یک تمایز بین ارتباطات فضایی و ارتباطات زمانی آغاز می‌شود که از آن به «هم حضوری» و «اشتقاق» نام می‌برند. تجزیه و تحلیل‌های هم حضوری از یک مجموعه انتزاعی یا شمایی […]

درآمدی بر فقدان رویکرد‌های اقتصاد سیاسی فضایی به‌عنوان چهارچوب‌هایی برای مواجهه‌ با فضاهای شهری در ایران

فضای شهری، قلب تپنده رشتة طراحی شهری؛ درآمدی بر فقدان رویکرد‌های اقتصاد سیاسی فضایی[1] به‌عنوان چهارچوب‌هایی برای مواجهه‌ با فضاهای شهری در ایران طراحی شهری مطالعه‌ای است برای فهم این مهم که شهرها چگونه به فرم کالبدی خویش می‌رسند و این که ریخت شهرها چگونه و در چه فرایندی دچار استحاله و تغییر می‌شوند. طراحی […]

غفلت مورخان معماری اسلامی از معماری شهر

بیش از صد سال از نوشتن تاریخ معماری سرزمین‌های اسلامی می‌گذرد. از بدو ظهور این رشته در اروپای غربی از دل ‌باستان‌شناسی و تاریخ هنر تا به امروز متون متعددی در توصیف و تحلیل معماری این سرزمین‌ها تحت عنوان معماری اسلامی صورت گرفته است. از قدیمی‌ترین متون آکادمیک زاره[1] و متون توصیفی دقیق کرسول[2] تا […]

شرلوک هلمز یا پوآرو؟ مختصری در باب رویکردهای تاریخ‌نگاری معماری ایران

تفاوت شرلوک هلمز و پوآرو در چه بود؟ به غیر از اضافه وزن و کله‌ی کچل پوآرو، گمان می‌کنم شاخص‌ترین تفاوت این دو را باید در این دید که شرلوک هلمز عمدتا بر پایه‌ی شواهد فیزیکی استدلال می‌کرد، در حالی که پوآرو اتکای عمده‌اش بر بازجویی‌ها و مصاحبه‌های انسانی‌اش بود. در این شکی نیست که […]

فیلیپ جانسون در نصفِ جهان

پژوهش پیرامون نسبت مدرنیته و معماری و شهرسازی در اصفهان معاصر، حوزه‌ای مطالعاتی است که در جریان نوپای تاریخ‌نگاری میراث معماری و شهری مدرن و معاصر ایران، سهمی ناچیز دارد. به‌جز میراث صنعتی شهر و به‌طور خاص، صنایع نساجی که اصفهان را روزی در ایران و جهان به «منچستر شرق» شهره ساخته بود1 ، دیگر […]