عرصه‌ای آزاد برای اندیشیدن دربارهٔ معماری ایران

تهران: شهری که باید دوباره آن را شناخت

به‌بهانۀ روز تهران تهران، پایتخت ایران، در طول تاریخ خود به‌عنوان یک کانون فرهنگی و اجتماعی، تحولات عمده‌ای را تجربه کرده است. این شهر با قدمتی نزدیک به دو قرن، نمادی از مدرنیته و معاصریت در ایران به شمار می‌آید و به‌عنوان نقطۀ آغاز تحولات معماری و شهرسازی، نمایانگر تغییرات عمیق فرهنگی و اجتماعی است. […]

سوژه‌ی فراموش‌شده: زیرساخت

۱. ماهیت زیرساخت «زیرساخت‌ها معیار جامعه‌ی مدرنند».[1] جامعه‌ی مدرن، بدون زیرساخت‌هایش به تصویری پوشالی تبدیل می‌شود که مثل فیلم‌های هالیوودی زرد و توخالی است. امروزه شاید گفتمان مسلطی بر جهان مدرن وجود نداشته باشد، اما تمام پدیدارهای مدرن به‌واسطه‌ی زیرساخت‌های نو ممکن شده است؛ از تصویر لاکچری زندگی در یک ویلای بی‌عیب‌ونقص که با آسایشی […]

شکست رویای معماری معاصر ایرانی؛ روح‌زدگی نفس‌گیر معماری در افسانه‌های منسوخ حسین نصر

بازنشر از روزنامه شرق، سه‌شنبه ۲۰‌شهریور ۱۴۰۳ یک رؤیا هرچقدر هم که در عالم ذهن بزرگ و آسمانی باشد، در عالم عین تحقق نخواهد یافت مگر آن‌که یک نقشه‌ راه منطقی براساس واقعیات زمینی برایش تمهید شود. شکست رؤیای معماری معاصر ایرانی نمونه‌ خوبی است که نشان می‌دهد چطور یک فلسفه‌ عمل و نقشه‌ راه […]

مسجدی که در «مسجد» بودن ناکام ماند؛ روایتی کوتاه از حیات مسجد «شهدا» دانشگاه شهید چمران اهواز

بازنشر از یادداشت نگارنده در شمارۀ نهم-تابستان و پاییز 1401 ه.ش- نشریۀ علمی – ترویجی دریچه به صاحب‌امتیازی انجمن علمی دانشجویی معماری دانشگاه تهران، ص.  95 – 99 (همراه با دخل و تصرف نگارشی برای انتشار در رسانۀ کوبه) از دیرباز تاکنون، بناها و معماری‌هایی که بشر پدید آورده است، حیاتشان تنها منحصر به مسائل […]

گذشته‌ی نزدیک؛ معماری مدرنیستی لار

متن ِ پیش رو مقدمه‌ای است بر مجموعه ای از یادداشت‌هایی چندگانه با موضوع معماری مدرنیستی شهر لار، کیفیتی ناملموس و فراموش شده که مولف سعی دارد از طریق این سلسله متن‌ها آنها را معرفی و احیانا پررنگ و شاخص نماید.   از شهر لار در جنوب استان فارس با نام‌ها و کالبدهای مهمی‌‌یاد ‌می‌شود. […]

سفید رود: ناگفتۀ کامران دیبا

در جریان معماری و شهرسازی مدرن و معاصر ایران، دو دستۀ «ناساخته‌ها» و «ناگفته‌ها»1، پروژه‌هایی مهم امّا کم‌تر توجه شده توسط محققان تاریخ معماری و شهر است؛ «ناساخته‌ها» منظور طرح‌هایی است که از سوی معماران داخلی و خارجی ارائه می‌شود امّا به دلیل‌های گوناگون، مجال اجرایی شدن آن‌ها فراهم نمی‌شود و «ناگفته‌ها» مقصود پروژه‌هایی، چه […]

انسان‌زدایی از هوش مصنوعی

بازنشر از روزنامه شرق آیا هوش مصنوعی می تواند خلاق باشد؟ می تواند هنر بیافریند؟ شعر بسراید؟ اگر این‌ها هنوز برایتان سوال است، تحولات هوش مصنوعی را از نزدیک پی نگرفته‌اید. چرا که مدتی است از شعر گفتن و نقش زدن و طرح انداختن هوش مصنوعی می‌گذرد. در این صورت چرا همچنان بحث‌های نظری در […]

یادداشتی در باب بافت تاریخی سمنان

توجه به شاهکارهای معماری باعث نابودی بافت تاریخی در ایران شده است. شاید این جمله کمی به دور از انصاف باشد اما برای اندیشیدن درباره آنچه در صد سال گذشته در فضای دانشگاهی و دست‌اندرکاران میراث فرهنگی کشور رخ داده لازم است. برای این جمله می‌توان مصادیق متعددی معرفی کرد که چندان هم گم‌نام نخواهند […]

اُبژگی فرودست به مثابۀ محصول جذاب آکادمیک؛ چرا مطالعات فرودستی در ایران، بن‌‌بست نظری را بازتولید می‌‌کند

این وضعیت متناقض بدین معناست که جامعه، با وجود اینکه فرودست را به عنوان یکی از اعضای خود می‌شناسد، تمایل دارد تا او را به عنوان یک “دیگری” تلقی کند. دیگری‌‌ای که از خود تریبون ندارد و حالا نیاز دارد توسط انبوه دانشگاهیان، هنرمندان، خبرنگاران و مدیران، “بازنمایی” بشود. بازنمایی‌‌ای که ذیل منطق آسیب‌‌شناسانه‌‌ی رایج […]