عرصه‌ای آزاد برای اندیشیدن دربارهٔ معماری ایران

سُوون(서원)، مکانی مقدس برای تربیت فرهیختگان و دانشمندان

سُوون، زادگاه دانش و خرد و پایگاهی است که در آن شوق دانشمندان برای علم‌آموزی و عدالت اجتماعی رشد کرده و می‌شکفد. سُوون‌ها مجموعه‌های آموزشی سنتی کره هستند و تاریخ ساخت آن‌ها به دورۀ سلسلۀ چوسان بازمی‌گردد. این مجموعه‌ها در خدمت خانواده‌های اشرافی یانگبان بودند و به‌عنوان حرم‌های کنفسیوسی شناخته می‌شدند. – «سونبی»، شکل اولیۀ […]

چگونه به معماری می‌نگریم (۳)

مسئلۀ نگاه به عالم بیرونی از طریق ادراک محتوای محیط، درک درونی و آگاهی از آن درک شکل می‌گیرد. در این مقاله در ادامه مباحث دو گفتار پیشین، به بررسی و مقایسۀ دو نوع نگاه ذکرشده از منظر شناختی و نحوه ادراک ذهنی می‌پردازیم. بدن به منزلۀ قوه‌ای عام است که به ما امکان ارتباط‌یافتن […]

زبان تحلیل؛ معرفی کتاب

“زبان تحلیل” کتابی است که روند تفکر، تشریح و تحلیل را در تجربه ای از مؤلفین پی می‌گیرد. در واقع محتوای کتاب که با تکیه بر مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای پدید آمده است؛ مسیر پیشبرد چالش‌ها ‌و چگونگی تحلیل آن‌ها تا رسیدن به پاسخ را در قالب تصاویر نمایش می‌دهد.   این کتاب در قالب […]

چگونه به معماری می‌نگریم؟ (۲)

در متن گذشته به الگوی دوگانۀ نگاه به معماری اشاره کرده و نگاه درون دیسیپلینی را توضیح دادیم. در این متن، نگاه دوم که نگاهی عمومی‌تر به دیسیپلین معماری هست را شرح می‌دهیم؛ نگاهی که فضای معماری در آن منوط به حضور انسان در آن است، منوط به ساخت اثر معماری، بررسی محتوا و معنای […]

تصورات در میدان نبرد؛ نگاهی به عقلانیت‌های موازی در یک نهاد قدرت

بررسی دو تصور از تهران[1] در سال گذشته، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران در جهت تسهیل دسترسی به منابع، تعدادی از اسناد و طرح‌های پژوهشی را به‌صورت آنلاین منتشر کرد.[2] از فرصت استفاده کردم و نگاهی به کتاب‌ها انداختم. در بین آن‌ها، دو عنوان نظرم را جلب کرد: «نقشۀ راه جهان‌شهر تهران»[3] و «نقشۀ […]

چگونه به معماری می نگریم (۱)

نگاه به هر پدیدۀ بشری از نظرگاه‌های متفاوتی رخ می‌دهد و بررسی و مطالعه آن نیز از طریق نگاه‌های مختلفی در طی دوران شکل می‌گیرد. حتی مقولاتی چون فرهنگ، تاریخ و دانش بشری که شامل عکس‌العمل‌های مختلف ذهن و روش مطالعۀ دانش‌های بیرونی است، از همین الگو پیروی می‌کند. بحث ما در مقول بحثی کلی […]

سنت معماری ماوراء‌النهر از فروپاشی سامانیان تا ظهور تیمور (3)

پس از فروپاشی حکومت قراخانی توسط علاءالدین محمد خوارزم‌شاه بخشی از سرزمین‌های تحت سلطۀ آن‌ها به دست قراختاییان و بخشی به خوارزم‌شاهیان واگذار شد. پس از حملۀ مغول نیز ماوراءالنهر بیش از آن‌که تحت سلطۀ ایلخانان قرار گیرد تحت فرمانروایی خانات جغتای قرار گرفت. در ادامۀ مباحث گذشته، میراث معماری خوارزم‌شاهیان و خانات جغتای در […]

تحلیل فضای مناظرات انتخاباتی؛ از 88 تا 1400

این یادداشت یک نقد سیاسی نیست؛ بلکه برآیند اندیشه‌هایی است که درصدد است تا در سیاسی‌ترین روزهای کشور، یک نقد غیرسیاسی منتشر کند تا بیانگر استقلال «علمِ معماری» نسبت به سیاست باشد. این یادداشت با این پیش‌فرض نوشته شده که معماری با وجود تکیه بر قدرت و ثروت، وجودی مستقل دارد و می‌تواند از منظرگاهی […]

سنت معماری ماوراء‌النهر از فروپاشی سامانیان تا ظهور تیمور (2)

در نوشتار پیشین به ضرورت پرداختن به سنت معماری ماوراءالنهر حدفاصل فروپاشی سامانیان تا ظهور تیمور اشاره و مقبره شیخ فضل از دورۀ قراخانی معرفی شد. در این نوشتار چندی دیگر از بناهای این دوره معرفی شده‌اند.    مقابر اوزگند، قرقیزستان مقابر اوزگند سه مقبرۀ متصل به یک‌دیگر در اوزگند که نخستین آن‌ها (مقبرۀ مرکزی) […]