معماری معاصر ایران و روایتهای ناگفته: ضرورت تالیف تاریخهای معماری جدید
جان ایچ آرنولد[1] در کتاب تاریخ، تاریخ را صرفاً بخشی از اتفاقات و حوادث صورت گرفته در گذشته میداند که اثری از آنها ثبت شده باشد؛ خواه میراث نامنقول مادی باشد و خواه متنی در لابهلای قفسههای کتابخانه. در واقع، گذشته بستر اتفاقات و حوادث است و تاریخ صرفاً برخی از آنها است که اثری […]
اسطوره و شهر
تاریخ اساطیر به گونهای است که ما را در سفری عمیق به داخل ذهن انسان و ادراکات فرهنگی میبرد. اسطوره شیوهای خاص در عینیت بخشیدن به جهان است و اسطوره را باید به منزله فرم سمبلیک دانست. یعنی باید آن را شکل معینی از تجربه دانست و تفسیر کرد. اسطورهشناسان معتقدند که در دوران باستان […]
اهتمامی ناتمام در پی معنای متخصص بودن
گمان نمیکنم ذکر خاطرهای در ابتدا خاطر کسی را مکدر کند: «همراه با دوست بسیار عزیزی به مسافرت رفته بودم. جایی که در آن چند روز سکونت داشتیم ویلایی بود متعلق به پدربزرگ دوستم. در اثنای سفر در ویلا کولر گازی نصب کردند که قاعدتا با تایید و هزینهی پدربزرگ دوستم صورت گرفته بود. با […]
سرزمین ویترینها؛ نگاهی به مجتمعهای تجاری تهران در دهههای 1370 و 1380 خورشیدی
اگر خیابان لالهزار و فضاهایی که در آن وجود داشت را پیامآور مدرنیتهی شهری در ایران بدانیم، در کنار تئاتر و سینما، پاساژها نیز حضور پررنگی در این خیابان داشتند. شاید بتوان پاساژ را در پیوند با پرسهزنی که خود از ویژگیهای بارز زندگی شهری معاصر است دانست. اتفاقاً در همین خیابان لالهزار با تمام […]
شناخت زیباییشناسی عصبمحور
«زیبایی مانند هنر یک فعالیت عصبشناختی است. حس و میلی به لذت است که از پایینترین و اساسیترین قسمت مغز سرچشمه میگیرد و بروز مییابد و با تعجب یا هیبت در ارتباط است و چیزی بیش از یک خیال گذراست.»- پروفسور هری فرانسیس مالگریو، کتاب معماری و تجسم (2013) این تعریفی ابتدایی از ارتباط زیبایی، […]
بازگشت یک میدان به زندگی: افول و احیاء تایمز اسکوئر نیویورک
تایمز اسکوئر(Times Square) محدودهای است که در منتهن نیویورک قرار گرفته و از تقاطع چند خیابان شاخص تشکیل شده و از مهمترین فضاهای شهری دنیا است. این محدوده از تقاطع خیابانهای هفتم، چهل و دوم و برادوی شروع شده و بر امتداد برادوی و هفتم تا خیابان چهل و هفتم ادامه دارد. در محل تقاطع […]
سخنی با همقطاران؛ بیایید بیشتر از یک توریست باشیم!
مرحوم داریوش شایگان در کتاب آسیا در برابر غرب ضمن بیان «نهیلیسم و تاثیر آن بر تقدیر تاریخیِ تمدنهای آسیایی» به بررسی «موقعیت تمدنهای آسیایی در برابر سیر تطور تفکر غربی» نیز پرداخته است. آنچنان که از عنوان کتاب نیز برمیآید، او در تلاش برای تبیین چگونگی حصول «غرب» به «تفکر غربی»، نحوه برخورد آسیا […]
یادمانی برای جانوران؛ «گنبد باز» در استان اصفهان و «ذوالجناح» در استان مازندران
آرامگاهسازی در فرهنگ ایران پیشینهای کهن دارد. از گورخمرهها و گوردخمهها تا تکبناهای پیش از اسلام و بناهای گنبددار دوران اسلامی، همهوهمه این چهارچوب فرهنگی را پدید آوردهاند. روستا و شهری را نمیتوان یافت که با آرامگاه و آرامستان بیگانه باشند یا آرامگاه و آرامستانی در آنها دیده نشوند. آرامگاهها با باورهای مردم پیوندی ژرف […]
«موقت»هایی که «دائمی» میشوند
بررسی یک الگوی پیچیدهی تصاحب فضا در دانشگاه تهران فضا همیشه به یک روش اشغال نمیشود. در این یادداشت توضیح میدهم که یکی از روشهای تصاحبِ «دائمی» فضا، استفاده از سازههای «موقت» است. این سازههای موقت معمولاً فرمی منعطف و سبُک دارند و برخلاف ظاهرشان، همچون سازههای بتنی رفتار میکنند و فضا را برای همیشه […]