علم دزدیدنی

کی از سختی‌های پژوهش تاریخی، یافتن اسناد مرتبط با موضوع پژوهش است. این سختی در کشوری که در آن روند رقومی‌کردن اسناد و دسترسی آزاد به اطلاعات به‌کندی پیش می‌رود، دوچندان است. در این وضعیت، برخی از پژوهشگران رشتۀ تاریخ که هیچ روش یا رویکرد تازه‌ای برای تحلیل و تفسیر تاریخ در اختیار ندارند، این کمبود را با اکتشاف اسناد تازه جبران می‌کنند. درواقع، سخن تازۀ چنین افرادی در مقالۀ علمی‌‌پژوهشی‌شان صرفاً معرفی و ارجاع به اسناد نویافته و انحصاری‌شان است، نه عرضۀ رویکردی نو یا به‌کاربردن روش‌هایی تازه برای فهم و تفسیر تاریخ. رانت علمی این عده ناشی از دسترسی محدود همۀ مردم به اسناد تاریخی است. اگر همگان به کتاب‌ها و روزنامه‌ها و اسناد قدیمی دسترسی داشته باشند، بساط محتکرانی برچیده خواهد شد که علمشان، به معنی دقیق کلمه، «دزدیدنی» است. در چنین حالتی، فقط کسانی می‌توانند مقاله‌ای ارزشمند بنویسند که ایده‌ای نو، رویکردی نو یا روشی نو در چنته دارند.

مجید میرنظامی

هیچ نظری وجود ندارد