دیوار الزاماً امنیت نمی‌آورد: چه کسی پاسخگوی رفتارهای شهری مجلس است؟

ساختمان مجلس با «بلعیدن» خیابان مردم به چند متری خانهٔ شهید رجایی رسید که چه بسا در گام بعدی جزوی از «شهرک مجلس» شود؛ خانهٔ ساده‌ای که نماد «مردمی» بودن رجایی و زندگی عادی او در مرکز شهر تهران است. از قضا مردمی‌ترین نهادِ کشور، همسایهٔ این خانه می‌شود و خیابان مردم را نیز -احتمالا از شدت مردم‌دوستی‌اش- از دست مردم نجات می‌دهد!

جالب‌تر آنکه پایان تلخ شهید رجایی آغاز مهم‌ترین استدلال برای دیوار‌کشی‌های متعدد مجلس است: امنیت (مقابل ترور). دیوارکشی سنگی پیرامون مجلس، نیم‌ستون‌های بتنی، حذف محدودهٔ تجمعات مردمی، دیوارکشی دوبارهٔ اخیر در میدان بهارستان و تسخیر خیابان مردم. این همه درکنار تخریب ساختمان ملاقات مردمی، ساخت بنای بلندمرتبه و مخدوش کردنِ نمای میدان و مسجد سپهسالار و ساخت کتابخانهٔ عظیم مجاور مجموعهٔ سپهسالار از مداخلات شهری مجلس در تاریخی‌ترین محدوده تهران است. چه کسی پاسخگوست؟

دیوارکشی جدید در میدان بهارستان

دیوارکشی جدید در میدان بهارستان

مخدوش کردن آسمان و نمای میدان و مسجد سپهسالار

مخدوش کردن آسمان و نمای میدان و مسجد سپهسالار

ساخت‌وسازهای بی‌ضابطه در تاریخی‌ترین میدان تهران

ساخت‌وسازهای بی‌ضابطه در تاریخی‌ترین میدان تهران

نحوهٔ گسترش مجلس در بافت ارزشمند تاریخی

نحوهٔ گسترش مجلس در بافت ارزشمند تاریخی

ساخت‌وسازهای عظیم کنار میراث فرهنگی

ساخت‌وسازهای عظیم کنار میراث فرهنگی

امنیت یا مردمی بودن

به نظر می‌رسد که مجلس بین دوگانهٔ مردمی بودن و امنیت، دومی را انتخاب کرده است. دور کردن مجلس از دسترس مردم، دیوارکشی‌های چند لایه بین عرصهٔ عمومی و مجلس، تصاحب محدودهٔ اطراف و اختصاصی سازی شهر و حذف مکان‌های تجمع منجر به فاصله گرفتن آشکار ملت از «خانهٔ ملت» می‌شود؛ همه به بهانهٔ تأمین امنیت مجلس و به امید آنکه تروریست‌ها هم دور شوند. اما آیا شدند؟

دور کردن مجلس از دسترس مردم با تخریب و انتقال مکان‌های تجمع

امنیت پشت دیوار نیست

در واقع وجه مضحک دیوار سازی های تودرتوی مجلس ناکارآمدی آنهاست. خرداد امسال حملهٔ تروریستی مجلس با وجود همین دیوار ها چندین قربانی گرفت و عملاً بی‌نتیجگی دیوارها را اعلام کرد. اما به جای تجدید نظر در این طرح پر هزینهٔ کم‌فایده، دور جدید مانع‌سازی شروع شد! حال آنکه تروریست ها نه از دیوار بلکه از «در» آمدند!

نکتهٔ ظریف آنکه حادثهٔ ترور شهیدان رجایی و باهنر نیز اساساً توسط یک نفوذی و ضعف اطلاعاتی انجام شد نه حفرهٔ استحکامات. درواقع هنگامی که دیوارها تنها جلوی مردم را گرفته بودند، تروریست از در وارد شد و بمب را زیر میز گذاشت! دیوارها فقط حجم آوار را بیشتر کردند.

دیوارکشی و نیم‌ستون‌های بتنی پرهزینهٔ ناکارآمد

دیوارکشی و نیم‌ستون‌های بتنی پرهزینهٔ ناکارآمد

 

دیوارها در حادثهٔ تروریستی مجلس نیز نقش چندانی جز مانع نیروهای خودی ایفا نکرد! به بیان دیگر، راهکار مجلس مناسبِ شرایط امنیتی بغداد، دمشق، لیبی و یمن که در آن‌ها احتمال حملهٔ خودروی انتحاری وجود دارد. بهتر است برای تأمین امنیت شیوه‌های بهتری پیدا کرد و برای اشغال شهر نیز دلایل بهتر.

تأمین امنیت مجلس لازم است اما مردمی بودن مجلس حیاتی است. مردمی بودن مقابل امنیت نیست و نباید به بهانهٔ ناامنی با مردم فاصله ایجاد کرد یا مداخلات شهری را توجیه کرد. پاسخ‌گویی و قانون‌مداری مجلس می‌تواند اولین گام برای نزدیکی به مردم باشد. آزادسازی خیابان مردم، مسئولیت داشتن در مقابل دست‌کاری‌های شهری – تاریخی، عقب‌نشینی و بازکردن عرصهٔ شهری، تسهیل حضور شهروندان در مجلس، تأمین امنیت مردم و مجلس توأم با شیوه‌های نوین موجب آشتی ملت با خانهٔ ملت خواهد بود. در غیر این صورت با شیوهٔ دژسازی و تصرف علاوه بر امنیت، اعتماد را نیز از دست خواهند داد.

امیر سلمانی

هیچ نظری وجود ندارد