هست امید، ریشه تا در آب است: مقدمه‌ای برای نخستین شمارۀ مجلۀ الکترونیکی کوبه

کوبه مهرماه ۱۳۹۵ آغاز به کار کرد. کوبه با شعار «عرصه‌ای آزاد برای اندیشیدن دربارۀ معماری ایران» تأسیس شد. در ‌ابتدا متشکل از دانشجویان ترم سوم و چهارم کارشناسی ارشد رشتۀ مطالعات معماری ایران دانشگاه تهران بود، اما گذر زمان کوبه را تا این‌جا رساند: خردادماه ۱۳۹۸. بازی افکارمان ما را از عرصۀ معماری فراتر برد، به عرصه‌های هنر و جامعه و فلسفه و تاریخ و سیاست کشاند، و گسترش فعالیت‌هایمان جمع ما را از مجموعۀ دانشجویان مطالعات معماری ایران گسترده‌تر کرد.

حالا وقت آن است که، پس از دو و نیم سال رشد اندیشه‌ها و نوشته‌هایمان، پس از دو و نیم سال تجربه‌اندوزی و سعی‌و‌خطا، گامی به جلو برای تعمیق فعالیت‌های کوبه برداریم. برای این کار تصمیم گرفتیم کوبه را این‌بار در قالبی حرفه‌ای‌تر و با محتوایی یکپارچه و منظم ارائه کنیم و آن‌چه اکنون پیش روی شماست نتیجۀ اولین تلاش ما در این عرصه است.
اما در ابتدای این مسیر باید پاسخ این سؤال را بدهیم که در این وانفسا چرا و با چه امیدی پا در این مسیر گذاشته‌ایم؟ بر کسی پوشیده نیست که در سال‌های اخیر نشریات معماری یکی‌یکی یا تعطیل شده‌اند یا تبلیغات‌چی. ما، آبادی، و همشهری معماری سه نمونه از خیل نشریات معماری تعطیل‌شده‌اند و نشریات تبلیغاتی را هم نام نمی‌برم که در این اولین شماره به کسی برنخورد، اما طرفه آن‌که همان‌ها هم حمایت مالی داشتند و ما همان را هم نداریم. با آگاهی از همۀ این‌ها چرا پا در این عرصه گذاشته‌ایم؟

۱. ناچاریم: از‌آن‌رو که نوشتن کاروبار ماست و ما بدون آن متوقف می‌شویم و در خود فرومی‌مانیم، پس پیشاپیش بگویم که حتی اگر این تجربه هم شکست بخورد، تجربه‌ای دیگر از همین جنس پیش روی ما خواهد بود؛

۲. عرصه خالی است: بعد از تعطیل شدن و تبلیغات‌چی شدن رسانه‌های معماری، نیاز است صدایی در این عرصۀ خالی طنین‌انداز شود، لازم است جایی دربارۀ شهر و معماری و هنر و ادبیات و اجتماع و آینده در ارتباط با هم سخن گفته شود. شاید کوبه بتواند آن صدا و آن جا باشد؛

۳. فکر می‌کنیم قبلی‌ها اشتباه کردند: به‌نظر می‌آید رسانه‌های معماری خود را بیش از حد محدود کردند و در مطالبشان عرصه‌های مختلف مرتبط با معماری را رها کردند و «معمار» و «اثر معماری» را یگانه محور بحث‌هایشان قرار دادند. ما قصد داریم دایرۀ بحث را وسیع‌تر کنیم و چنان‌که از آغاز در نظر داشتیم «عرصه‌ای آزاد برای اندیشیدن» باشیم. کوبه فقط معماران و دانشجویان معماری را مخاطب خود نمی‌داند، هر دانشجوی رشتۀ تاریخ، پژوهشگر تاریخ اندیشه، یا جامعه‌شناس نیز می‌تواند مخاطب کوبه باشد؛

۴. و دلیل آخر هم این مصرع پایانی یکی از تصنیف‌های عارف قزوینی است که «هست امید، ریشه تا در آب است».

علی پوررجبی

هیچ نظری وجود ندارد