داش‌کَسَن

داش‌کسن در ده‌ کیلومتری جنوبِ‌شرقی‌ سلطانیه‌ بر‌ روی کوه قرار دارد و مردم منطقه این اثر تاریخی را تحت عنوان «شیرین‌ و فرهاد‌» می‌شناسند. واژۀ «داش‌کسن‌» از‌ دو‌ بخش «داش» که واژه‌ای ترکی و به‌معنای سنگ است و واژۀ «کسن» به‌معنی تراشنده و بُرنده‌، تشکیل‌ شده که در مجموع به‌معنی «سنگ‌بُر‌» یا‌ «سنگ‌‌تراش‌» است‌. داش کسن با شمارۀ ۱۰۱۹‌ به‌ ثبت آثار باستانی ایران‌ رسیده‌ است.

این بنا در محوطه‌ای به مساحت ۶۱۴ مترمربع ساخته شده است. پلان معبد، محوطه‌ای‌ مستطیل‌‌شکل است که ۴۰۰ متر طول دارد و عرض آن هم از شمال به جنوب از ۳۰۰ تا ۵۰ متر در نوسان است. معبد حیاطی وسیع دارد که بقایای استخری در آن مشاهده می‌شود که مصالح آن سنگ‌های حجاری‌شده است. محوطۀ بنا تلفیقی ‌‌از‌ هنر اسلامی و تزیینات چینی است. دو اژدهای عظیم که هر کدام در پیچ‌‌و‌خم‌های‌ سحرآمیز‌ خود اسراری را نهفته دارند و شخصیت محوری معبد، از آن آن‌هاست، گویی محافظان همیشه‌بیدار‌ معبدند. تزیینات اسلامی از قبیل اسلیمی‌های زیبا و مقرنس‌های چشم‌نواز و قاب‌بندی‌های دقیق هم بخشی از‌ هنرهای اسلامی است که‌ جلوه‌ای‌ پرشکوه به معبد بخشیده است. نقوش اژدها و طاق‌نماها با تزیینات اسلیمی گل و بته و مقرنس‌های سنگی، نشان‌دهندۀ ذوق و سلیقۀ حجاران ایلخانی است ولی نقشۀ اصلی بنا که به‌ شکل‌ چلیپا یا صلیب شکسته است و همچنین غارهای سه‌گانۀ آن قابلِ‌مقایسه با غارهای طاق‌بستان است. چنین به نظر می‌رسد که کار در این محوطه پیش از اتمام ساخت و تزیین کامل به تعطیلی‌ کشیده‌ شده‌ و محوطه به یکباره به حال‌ خود‌ رها‌ شده و حجاران محل را ترک کرده‌اند و بهترین دلیل بر این مدعا، طاق‌نماهای نیمه‌تمام قرینۀ موجود در اطراف نقش اژدها‌ است‌.

منبع: موسوی، سیدقاسم. ۱۳۸۴. «معبد صخره‌ای داش‌کسن»، کیهان فرهنگی، ش۲۳۰، ص۴۸تا۵۳.

کوبه

هیچ نظری وجود ندارد